Sau tuổi 50, vì sao ta cần định nghĩa lại cuộc sống?

Có những lúc ta chợt nhận ra mình đang nhìn cuộc sống khác trước.

Không nhất thiết phải có một biến cố lớn. Đôi khi đó chỉ là một buổi sáng bình thường, một khoảng lặng sau giờ làm hoặc một lần tự hỏi: “Từ đây, mình muốn sống như thế nào?”

Câu hỏi ấy có thể xuất hiện khi ta bước qua tuổi 50, khi con cái dần có cuộc sống riêng, khi công việc không còn chiếm toàn bộ tâm trí hoặc khi ta bắt đầu chú ý rõ hơn đến sức khỏe, thời gian và những điều thật sự quan trọng.

Định nghĩa lại cuộc sống không phải vì cuộc đời cũ đã sai. Đó là cách ta nhìn lại để phần đời phía trước phù hợp hơn với con người mình hôm nay.

Khi những ưu tiên bắt đầu thay đổi

Trong nửa đời đầu, phần lớn chúng ta sống để xây dựng.

Ta học hành, đi làm, lập gia đình, nuôi con, trả nợ, ổn định nơi ở và cố gắng tạo ra một nền tảng an toàn.

Đặc biệt với nhiều người Việt sống tại Đức và châu Âu, những năm đầu có thể là một hành trình thích nghi rất dài.

Ta phải làm quen với ngôn ngữ mới, luật lệ mới, văn hóa mới và một cách sống không phải lúc nào cũng giống với những gì mình từng biết.

Trong giai đoạn ấy, mong muốn lớn nhất của nhiều người chỉ đơn giản là: công việc ổn, gia đình ổn, con cái ổn và cuộc sống dần đi vào trật tự.

Những cố gắng đó có giá trị. Chúng không phải là những năm tháng bị lãng phí hay một phần đời cần bị phủ nhận.

Nhưng khi một số trách nhiệm bắt đầu thay đổi, ta có thể nhận ra rằng những mục tiêu từng dẫn đường cho mình không còn trả lời hết những câu hỏi của hiện tại.

“Ổn” vẫn đáng quý, nhưng ta có thể muốn sống rõ hơn

Có một thời gian, chữ “ổn” là điều ta mong đợi nhất.

Công việc ổn. Thu nhập ổn. Gia đình ổn. Cuộc sống ít biến động.

Sự ổn định ấy vẫn rất đáng trân trọng. Không phải ai sau tuổi 50 cũng cần thay đổi lớn hoặc tìm kiếm một cuộc đời hoàn toàn khác.

Tuy nhiên, có người bắt đầu mong muốn thêm một điều: không chỉ sống ổn, mà còn hiểu rõ hơn mình đang dùng thời gian và năng lượng cho điều gì.

Ta có thể bắt đầu quan tâm đến những câu hỏi như:

• Điều gì đang thật sự nuôi dưỡng tôi?
• Điều gì đang chiếm nhiều thời gian nhưng không còn quan trọng như trước?
• Tôi muốn dành thêm chỗ cho ai hoặc cho điều gì?
• Tôi muốn khỏe hơn để tiếp tục làm điều gì?
• Tôi muốn những năm phía trước có nhịp sống như thế nào?

Đó không phải là sự phủ nhận cuộc sống hiện tại. Đó là nhu cầu sống có chủ đích hơn.

Sau tuổi 50, câu hỏi không chỉ là: “Cuộc sống của tôi có ổn không?” Mà còn là: “Những gì tôi đang sống có còn phù hợp với điều tôi xem là quan trọng không?”

Định nghĩa lại cuộc sống thực ra là gì?

Cụm từ “định nghĩa lại cuộc sống” có thể nghe rất lớn. Nó dễ làm ta nghĩ đến việc đổi nghề, chuyển nhà, nghỉ việc, rời bỏ một mối quan hệ hoặc bắt đầu lại hoàn toàn.

Nhưng trong thực tế, định nghĩa lại cuộc sống thường bắt đầu từ những điều nhỏ hơn nhiều.

Có điều cần thay đổi. Có điều chỉ cần điều chỉnh. Cũng có điều sau khi nhìn lại, ta càng muốn trân trọng và tiếp tục chăm sóc.

Vì vậy, định nghĩa lại cuộc sống không phải là đập bỏ quá khứ. Đó là xem lại cách những điều mình đang có sẽ phục vụ cho phần đời phía trước.

Ta không cần sống vội hơn, mà cần sống có chủ đích hơn

Khi bắt đầu nghĩ nhiều hơn về thời gian, ta có thể cảm thấy mình phải nhanh chóng làm mọi thứ: tập luyện ngay, thay đổi công việc, sắp xếp tài chính, đi du lịch, học thêm và thực hiện tất cả những điều từng trì hoãn.

Nhưng biến phần đời phía trước thành một cuộc chạy đua mới không nhất thiết làm ta sống sâu hơn.

Điều cần thiết hơn là sự rõ ràng.

• Rõ điều gì cần được ưu tiên.
• Rõ điều gì không cần tiếp tục chạy theo.
• Rõ sức khỏe và nguồn lực hiện tại của mình.
• Rõ người nào và mối quan hệ nào đáng được chăm sóc.
• Rõ một bước nhỏ nào có thể thực hiện thật sự.

Sống có chủ đích không có nghĩa là kiểm soát được mọi thứ. Nó chỉ có nghĩa là ta bớt để thói quen, áp lực bên ngoài hoặc kỳ vọng của người khác quyết định toàn bộ cách mình sống.

Không chỉ chuẩn bị nghỉ hưu, mà chuẩn bị một cách sống

Khi nghĩ đến những năm sau tuổi 50, ta thường bắt đầu với các câu hỏi tài chính:

• Lương hưu của tôi sẽ là bao nhiêu?
• Tôi có đủ tiền để sống không?
• Nên ở lại Đức hay về Việt Nam?
• Có cần tiết kiệm hoặc đầu tư thêm không?

Đây đều là những câu hỏi quan trọng. Sự rõ ràng về tài chính giúp ta an tâm hơn và có nhiều lựa chọn hơn.

Nhưng một giai đoạn mới không chỉ cần tiền. Nó còn cần một nhịp sống.

Khi công việc giảm đi hoặc kết thúc, ta có thể cần trả lời thêm:

• Tôi muốn một ngày bình thường của mình diễn ra như thế nào?
• Tôi muốn tiếp tục đóng góp bằng cách nào?
• Tôi muốn sống gần ai?
• Tôi muốn giữ liên hệ với Đức và Việt Nam ra sao?
• Điều gì sẽ đem lại cho tôi cảm giác mình vẫn có vai trò?

Không cần chờ đến ngày nghỉ hưu mới bắt đầu suy nghĩ về những câu hỏi ấy. Ta có thể thử xây dựng dần một nhịp sống mới ngay khi vẫn đang làm việc.

Nghỉ hưu không chỉ là rời khỏi một công việc. Đó còn là bước vào một cách sử dụng thời gian và vai trò mới.

Tuổi trưởng thành cũng đem lại những lợi thế riêng

Sau tuổi 50, điểm xuất phát của ta không giống tuổi 30. Nhưng sự khác biệt ấy không chỉ nằm ở những giới hạn.

Ta có những nguồn lực khác:

Ta không cần cạnh tranh với phiên bản trẻ hơn của chính mình. Ta có thể sử dụng những gì đã học được để chọn một hướng phù hợp hơn với hiện tại.

Nếu tuổi trẻ cho ta năng lượng để chạy, thì tuổi trưởng thành cho ta thêm khả năng chọn đường.

Không cần thay đổi toàn bộ cuộc sống

Có người sau khi nhìn lại sẽ quyết định thực hiện một thay đổi lớn.

Nhưng phần đông chúng ta không cần giải quyết toàn bộ cuộc đời trong một lần.

Một thay đổi có ý nghĩa có thể bắt đầu bằng:

• đi bộ đều hơn để chăm sóc cơ thể;
• dành một buổi tối xem lại tài chính;
• gọi điện cho một người mình muốn kết nối lại;
• giảm một trách nhiệm không còn cần tự mình gánh hết;
• học một công cụ hoặc kỹ năng mới;
• viết xuống một ý tưởng đã suy nghĩ từ lâu;
• dành một khoảng thời gian cố định cho chính mình.

Giá trị của bước nhỏ không nằm ở việc nó gây ấn tượng với người khác. Nó nằm ở việc ta có thể thực hiện thật sự và để nó dần thay đổi chất lượng đời sống.

Bài thực hành 20 phút: nhìn lại mà không tạo áp lực

Không cần lập một kế hoạch lớn. Hãy lấy một tờ giấy và dành khoảng 20 phút cho ba câu hỏi dưới đây.

1. Điều gì trong cuộc sống hiện tại vẫn đang nuôi dưỡng tôi?
   Đó có thể là gia đình, một công việc, một người bạn, một thói quen tốt hoặc một giá trị mà ta muốn giữ.
2. Điều gì đang chiếm nhiều năng lượng nhưng không còn phù hợp như trước?
   Không cần lập tức loại bỏ. Chỉ cần nhận ra điều gì có thể được điều chỉnh, giảm bớt hoặc thực hiện theo cách khác.
3. Trong thời gian tới, tôi muốn dành thêm chỗ cho điều gì?
   Một mối quan hệ, sức khỏe, học tập, một kế hoạch nghỉ hưu hoặc một dự án nhỏ đều có thể là câu trả lời.

Sau khi viết xong, đừng cố biến mọi câu trả lời thành mục tiêu.

Chỉ chọn một việc nhỏ có thể thực hiện trong 30 ngày tới.

Định nghĩa lại để sống gần hơn với điều quan trọng

Sau tuổi 50, ta không cần biến mình thành một con người khác mới được xem là đang sống có ý nghĩa.

Ta có thể tiếp tục công việc hiện tại, ở trong ngôi nhà hiện tại, chăm sóc những người mình yêu và vẫn định nghĩa lại cuộc sống.

Sự thay đổi có thể nằm ở cách ta nhìn thời gian, cách ta chăm sóc cơ thể, cách ta sử dụng tiền bạc, cách ta hiện diện trong một mối quan hệ hoặc cách ta dành chỗ cho điều từng bị trì hoãn.

Một cuộc đời có ý thức không phải là một cuộc đời hoàn hảo. Đó là một cuộc đời trong đó ta hiểu rõ hơn điều gì đang được mình chăm sóc và vì sao nó quan trọng.

Nửa đời thứ hai có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất nhẹ: “Từ hôm nay, tôi muốn sống gần hơn với điều gì?”

Ta chưa cần biết toàn bộ con đường. Chỉ cần nhìn rõ bước tiếp theo và bắt đầu bằng một việc phù hợp với đời sống thật của mình.