Quỹ dự phòng sau tuổi 50: bao nhiêu là phù hợp với hoàn cảnh của mình?

Quỹ dự phòng thường được nhắc đến bằng những ví dụ rất quen: máy giặt hỏng, xe phải sửa hoặc một hóa đơn bất ngờ xuất hiện.

Những chuyện ấy đúng. Nhưng sau tuổi 50, ý nghĩa của khoản tiền này thường lớn hơn một thiết bị cần thay.

Nó có thể là khoảng thời gian để ta bình tĩnh xử lý khi công việc thay đổi.

Là khả năng về Việt Nam sớm hơn dự kiến khi gia đình có việc.

Là tiền để giải quyết một vấn đề sức khỏe mà không phải bán vội khoản đầu tư đang giảm giá.

Hoặc đơn giản là cảm giác: nếu tháng tới có điều gì không đi đúng kế hoạch, mình vẫn còn một khoảng đệm.

Quỹ dự phòng không chỉ giữ tiền. Nó giữ lại cho ta thời gian, sự bình tĩnh và quyền không phải chọn giải pháp tệ nhất chỉ vì quá gấp.

Quỹ dự phòng thực sự dùng cho việc gì?

Một khoản tiền chỉ được gọi là quỹ dự phòng khi nó phục vụ ba đặc điểm:

• việc phát sinh không được lên kế hoạch từ trước;
• khoản chi tương đối cần thiết hoặc khó trì hoãn;
• tiền phải có thể sử dụng nhanh mà không chịu biến động lớn.

Chẳng hạn:

• một thiết bị thiết yếu trong nhà bị hỏng;
• xe cần sửa để tiếp tục đi làm;
• thu nhập tạm thời bị gián đoạn;
• một khoản tự chi trả liên quan đến sức khỏe;
• phải đi lại đột xuất vì việc gia đình;
• một sự cố nhà cửa cần được xử lý sớm.

Quỹ này không nhất thiết dành cho một chuyến du lịch đã dự định, quà tặng, bảo dưỡng xe định kỳ hay khoản thuế biết trước sẽ đến.

Những khoản đó vẫn cần được chuẩn bị. Nhưng chúng thuộc về một nhóm khác: chi phí có thể dự kiến trước.

Vì sao sau tuổi 50 cần nhìn quỹ dự phòng khác đi?

Khi còn trẻ, ta có thể nghĩ rằng nếu thiếu tiền, mình sẽ làm thêm, đổi việc hoặc bắt đầu lại.

Sau tuổi 50, những khả năng ấy vẫn còn. Nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng như trước.

Thời gian tìm một công việc tương đương có thể dài hơn.

Một vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến khả năng làm việc.

Nhà cửa đã sử dụng nhiều năm bắt đầu có những khoản sửa chữa lớn hơn.

Ta có thể còn hỗ trợ con cái, chăm sóc cha mẹ hoặc duy trì trách nhiệm tại cả Đức lẫn Việt Nam.

Đồng thời, phần tiền dành cho nghỉ hưu ngày càng cần được bảo vệ.

Nếu không có tiền dự phòng, một khoản chi bất ngờ có thể buộc ta:

• vay qua tài khoản với lãi suất cao;
• bán tài sản vào thời điểm không thuận lợi;
• rút tiền khỏi kế hoạch nghỉ hưu;
• trì hoãn một việc cần thiết;
• hoặc phụ thuộc vào con cái và người thân.

Vì vậy, quỹ dự phòng sau tuổi 50 không chỉ là lớp bảo vệ cho một hóa đơn.

Nó còn bảo vệ những gì ta đã mất nhiều năm để xây dựng.

Vậy bao nhiêu mới là phù hợp?

Đây là câu hỏi ai cũng muốn có một con số rõ ràng.

Hai tháng thu nhập? Ba tháng? Hay phải để dành đủ sáu tháng chi phí?

Những quy tắc chung có thể cho ta một điểm khởi đầu. Nhưng chúng không thể thay thế hoàn cảnh cá nhân.

Một gia đình có hai nguồn thu ổn định, ít nợ và nhà thuê sẽ cần một vùng đệm khác với người sống một mình, tự kinh doanh, có nhà riêng và đang hỗ trợ người thân.

Vì vậy, thay vì bắt đầu từ thu nhập, ta nên nhìn vào chi phí thiết yếu mỗi tháng.

Đó là số tiền cần để duy trì những phần quan trọng nhất của cuộc sống:

• nhà ở và năng lượng;
• ăn uống cơ bản;
• đi lại cần thiết;
• bảo hiểm bắt buộc hoặc quan trọng;
• thuốc và chăm sóc sức khỏe thường xuyên;
• khoản trả nợ không thể trì hoãn;
• những trách nhiệm gia đình thực sự cần thiết.

Không cần tính cả mọi khoản mua sắm, du lịch hay chi tiêu có thể tạm dừng.

Sau khi biết con số nền này, ta mới chọn số tháng phù hợp.

Bốn yếu tố giúp điều chỉnh con số của riêng mình

Sau khi đã có một khoảng tham khảo, hãy nhìn vào bốn phần sau.

Chúng sẽ cho biết quỹ của mình nên nằm gần đầu dưới hay đầu trên của khoảng dự kiến.

Một cách tính đủ đơn giản để bắt đầu

Không cần tạo một mô hình tài chính phức tạp.

Hãy dùng chi phí thiết yếu của một tháng làm điểm xuất phát.

Ví dụ, nếu chi phí thiết yếu là 2.000 euro mỗi tháng và ta chọn vùng đệm bốn tháng, mục tiêu tham khảo sẽ là 8.000 euro.

Con số này không nói rằng ngày mai phải có ngay 8.000 euro.

Nó chỉ giúp ta biết mình đang đi về đâu.

Nên để quỹ dự phòng ở đâu?

Mục tiêu chính của quỹ này không phải tối đa hóa lợi nhuận.

Ba yêu cầu quan trọng hơn là:

• giá trị không biến động mạnh;
• có thể tiếp cận tương đối nhanh;
• được tách khỏi tiền chi tiêu hằng ngày.

Vì vậy, một tài khoản tiền gửi không kỳ hạn hoặc một tài khoản ngân hàng riêng thường phù hợp hơn cổ phiếu, quỹ đầu tư biến động hay tài sản khó bán.

Không nên đặt quỹ dự phòng vào một khoản có thể giảm mạnh đúng lúc cần dùng.

Cũng không nên khóa toàn bộ tiền trong một sản phẩm phải chờ lâu mới rút được.

Tách tài khoản còn giúp ta tránh vô tình sử dụng quỹ cho những khoản mua sắm bình thường.

Không cần xây đủ quỹ trong một lần

Khi tính ra con số mục tiêu, một số người sẽ thấy nó khá lớn.

Phản ứng tự nhiên là nghĩ: “Tôi không thể để dành được chừng ấy.”

Nhưng quỹ dự phòng không nhất thiết phải được xây dựng trong vài tháng.

Có thể chia thành những chặng nhỏ:

Có thể chuyển một khoản cố định ngay sau ngày nhận lương.

Có thể đưa một phần tiền thưởng, hoàn thuế hoặc khoản thu bất thường vào quỹ.

Khi một khoản nợ kết thúc, phần tiền từng dùng để trả nợ có thể tiếp tục được chuyển sang dự phòng.

Điều quan trọng không phải tốc độ.

Điều quan trọng là quỹ dần hình thành mà không làm cuộc sống hiện tại trở nên quá khắc nghiệt.

Khi nào nên sử dụng quỹ?

Không phải lúc nào rút tiền dự phòng cũng có nghĩa là đã làm hỏng kế hoạch.

Quỹ được tạo ra để sử dụng khi cần.

Trước một khoản chi, có thể hỏi ba câu:

Nếu câu trả lời phần lớn là có, việc sử dụng quỹ có thể hoàn toàn đúng mục đích.

Sau đó, không cần tự trách mình.

Chỉ cần lập một kế hoạch nhẹ nhàng để bổ sung lại quỹ trong thời gian phù hợp.

Quỹ dự phòng không thất bại khi được sử dụng. Nó đã hoàn thành nhiệm vụ nếu giúp ta vượt qua một tình huống khó mà không làm tổn hại sâu hơn đến tương lai.

Đừng để cảm giác an toàn biến thành tiền nằm yên quá nhiều

Có quỹ dự phòng quá thấp khiến ta dễ bị động.

Nhưng để quá nhiều tiền trong quỹ cũng có một mặt trái.

Phần tiền không cần dùng trong nhiều năm có thể mất dần sức mua nếu chỉ nằm trong một tài khoản có lãi suất thấp.

Vì vậy, sau khi quỹ đã đạt mức phù hợp, những khoản tiết kiệm tiếp theo có thể được phân bổ cho các mục tiêu khác:

• trả những khoản nợ không có lợi;
• chuẩn bị cho nghỉ hưu;
• các chi phí lớn đã được dự kiến;
• đầu tư dài hạn phù hợp;
• hoặc những kế hoạch sống có ý nghĩa.

Mỗi năm, hoặc khi cuộc sống thay đổi đáng kể, nên nhìn lại con số một lần.

Quỹ có thể cần tăng nếu chi phí thiết yếu cao hơn, thu nhập kém ổn định hoặc trách nhiệm gia đình thay đổi.

Nó cũng có thể được điều chỉnh xuống nếu một khoản nợ lớn đã kết thúc hoặc gia đình có thêm một nguồn thu đáng tin cậy.

Lời kết: điều ta tích lũy không chỉ là tiền

Một quỹ dự phòng tốt không làm cho tương lai trở nên chắc chắn hoàn toàn.

Nó cũng không ngăn được những điều bất ngờ xảy ra.

Nhưng nó thay đổi cách ta bước vào những tình huống đó.

Ta có thêm thời gian để suy nghĩ.

Có thể hỏi ý kiến.

Có thể so sánh các lựa chọn thay vì phải chấp nhận giải pháp đầu tiên.

Có thể bảo vệ phần tiền dành cho nghỉ hưu, không phải bán vội tài sản và không lập tức trở thành gánh nặng cho con cái.

Sau tuổi 50, đó là một dạng tự do rất thực tế.

Không ồn ào. Không cần ai nhìn thấy.

Nhưng khi cần, nó có mặt.

Quỹ dự phòng phù hợp không phải là khoản tiền khiến ta không bao giờ lo. Nó là khoản tiền giúp ta không phải để nỗi lo quyết định thay mình.